Разработка сайта - ООО "Интернет-Сервис"
Новости Публикации Галерея памяти Вопрос-ответ Контакты
Новости Публикации Галерея памяти Вопрос-ответ Контакты
Ценнейшие книги об истории чувашского народа
Опубликован: 8 августа 2011 г.

 

90 лет назад в Казани были изданы книги основоположника научной чувашской фольклористики и литературоведения, этнографа, историка, философа, поэта, краеведа, просветителя, педагога и общественного деятеля Г.И. Комиссарова (Вантера) «Чăваш халăхĕн историйĕ» (История чувашского народа, вып. 1) и «Эпир çуралнă Çĕр-шыв» (Наша Родина). Оба издания выпущены Чувашским отделом при Наркомнаце в 1921 году тиражом 10000 и 6000 экземпляров. История чувашского народа

В книге «Чăваш халăхĕн историйĕ» глубоко освещена древняя история чувашского народа. Содержание книги включает 3 раздела: «Чăваш историйĕн пуçламăшĕ», «Чăваш аслашшĕсем», «Чăвашсен ашшĕсем». В введении к книге Гурий Иванович пишет, что «…хамăр чăваш халăхĕн истори кĕнеки пултăр тесе, эпĕ çак кĕнекене çырас терĕм. Çав ĕçе пĕр çын туса çитерес çук. Ăна тума пур çырăва пĕлнĕ-пĕлмен чăвашăн пулăшмалла. Ϋлĕмрех çав эпĕ каланине тусассăн, чăваш хушшинче чаплă кĕнекеçĕсем тухĕç; вара вĕсене чăваш истрийĕн кĕнекине çырма аван пулать. Халĕ, ку кĕнекере эпĕ ку таранччен чăвашăн иртнĕ пурăнăçĕ çинчен мĕн пĕлнине анчах кĕскен çырас терĕм…Манăн йурăхсăр кĕнеке хамăр чаваш халăхне мĕн чухлĕ те пулин усă кÿрсессĕн эпĕ савăннă пулăттăм. Кĕнекине тиркекен пулсан та кĕнеки мĕншĕн килĕшменнине мана каласан эпĕ çав çынна тав тăвăттăм» (стр. 5-6).

 Наша Родина

Вторая книга Г. Комиссарова «Эпир çуралнă Çĕр-шыв» знакомит с историей нашей Родины. Чувашский просветитель выпустил ее для учителей и учащихся школ. В предисловии к книге он отметил: «Кивĕ шкулта ачасене çут-çанталăк çинчен, тĕнче çинчен пит сахал вĕрентетчĕç… Хамăра çывăх, пурнăçра кирлĕ япаласем çинчен пит сахал калатчĕç. Çавăн пирки шкул ачисем хамăр çывăхри япаласене сăнамасăр, вĕсемпе лайăхрах паллашмасăрах юлатчĕç. Кайран, пысăклансан та, вĕсем хăйсем çуралнă çĕр-шыв çинчен тĕплĕ пĕлейместчĕç…Çавăнпа эпĕ чăваш шкулĕсенчи вĕрентекенсене кĕт те пулин пулăшас, тата вĕренекен чăваш ачисем валли те хамăр çуралнă çĕр-шыв çинчен вуламалли кĕнеке пултăр, тесе çак кĕнекене çырма шухăш тытрăм…» (стр. 3).

 

Автор в своей книге рассказывает о малой родине: классе, школе, школьном музее, саде, доме, об улице, о деревне и т. д. Имеются сведения о городах Цивильск, Чебоксары, Казань и России.

На последних страницах издания представлены планы зданий школы, дома, деревни, волости, уезда, России.

 

В 1929 году в Казани книга была переиздана.

 

Книги Г.И. Комисарова были в свое время заметным явлением в чувашской истории, и поныне они представляют научный интерес и широко используются современными историками.

 

Арланова Е.Ф.,

т. 55-63-41

Перейти в список
Госархив Исторический архив Современной истории Архив электронной и кинодокументации






 

Rambler's Top100